Kelime İle İlgili Bilgiler - Bilgi Sözlüğü

Çeşm ne demek? Çeşm kelimesinin anlamı ve kökeni nedir?

Çeşm kelimesi, Farsça kökenli bir sözcüktür ve anlamı “göz”dür. Farsça yazılışı "ﭼﺸﻢ" şeklindedir ve bu kelime Türkçeye de aynı anlamıyla geçmiştir. Osmanlı döneminde de yaygın olarak kullanılan bu kelime, özellikle klasik edebiyat ve divan şiirinde sıkça karşımıza çıkar.

Nüvaziş ne demek? Nüvaziş kelimesinin anlamı nedir?

Nüvaziş, Osmanlı Türkçesi'nde okşama, iltifat ve gönül alma anlamlarına gelen bir kelimedir. Farsça kökenli bu terim, nazik jestler ve şefkatli yaklaşımları ifade eder.

Obruklaşma ne demek? Obruklaşma kelimesinin anlamı nedir?

Obruklaşma, kireçtaşı gibi çözünebilen kayaçların yer altında erimesi sonucu oluşan boşlukların çökmesiyle obrukların yaygınlaşması sürecini ifade eder. Bu doğal jeolojik olay, özellikle karstik bölgelerde görülür ve toprak yapısının bozulmasına yol açar. Uzmanlar, obruklaşmanın yeraltı sularının kimyasal etkisiyle uzun vadede gerçekleştiğini belirtir.

Obruklaşmak ne demek? Obruklaşmak kelimesinin anlamı nedir?

Obruklaşmak, bir yerin veya kuyunun çökerek çukur haline gelmesi anlamına gelen bir fiildir. Bu kelime, özellikle jeolojik oluşumlar ve doğal çöküntülerle ilişkilendirilir. Sözlüklerde tanımlanan bu terim, toprağın içten boşalarak yüzeyde ani çökme yaratmasını ifade eder.

Obrukluk ne demek? Obrukluk kelimesinin anlamı nedir?

Obrukluk, yer altında kireçtaşı gibi eriyebilen kayaçların zamanla boşluklar meydana getirmesi ve bu boşlukların tavanlarının çökmesiyle oluşan karstik yer şeklidir. Başka bir deyişle, yer altındaki doğal çöküntüler sonucu yüzeyde meydana gelen derin ve geniş çukurlara verilen addır.

Obruk önlüler ne demek? Obruk önlüler kelimesinin anlamı nedir?

Obruk önlüler, biyolojide iki yaşamlıların belirli bir alt takımını tanımlayan nadir kullanılan bir terimdir. Yunanca kökenli Opisthocoela kelimesinin Türkçe karşılığı olarak, kuyruk omurlarından önceki omurların arka kısımlarının çökük olduğu kurbağa benzeri canlıları ifade eder. Bu kavram, obruk kelimesinin anatomik anlamından türemiştir.

Obrumak ne demek? Obrumak kelimesinin anlamı nedir?

Obrumak, eski Türk dillerinde ve Osmanlıca'da yerin çökmesi, oyulması veya çukurlaşması anlamına gelen nadir kullanılan bir fiildir. Bu kelime, özellikle topoğrafik oluşumları tarif etmek için kullanılmış olup, günümüz Anadolu ağızlarında benzer türevleriyle rastlanır. Anlamı, doğadaki jeolojik değişimleri betimleyen zengin bir kelime hazinesinin parçasıdır.

Obturatoryus ne demek? Obturatoryus kelimesinin anlamı nedir?

Obturatoryus, tıp alanında tıkalı delik siniri olarak bilinen anatomik bir yapıdır. Bu terim, pelvis bölgesinden uyluğa uzanan nervus obturatorius sinirini ifade eder ve kalça ile bacak hareketlerinde kritik rol oynar. Uzmanlar, obturatoryusun pelvik taban fonksiyonları ve çeşitli patolojilerde önemli olduğunu belirtir.

Ocak açmak ne demek? Ocak açmak kelimesinin anlamı nedir?

Ocak açmak, bahçede fide veya fidan dikmek için yer hazırlamak anlamına gelen bir deyimdir. Bu ifade, tarım ve bahçecilikte bitki yetiştiriciliğinin temel aşamalarından birini tanımlar. Günlük dilde tohum ekimine hazırlık sürecini ifade eder.

Ocağın yansın (veya sönsün veya yıkılsın) ne demek? Ocağın yansın (veya sönsün veya yıkılsın) kelimesinin anlamı nedir?

Ocağın yansın, Türk dilinde soyun devamı, neslin berdevam olması ve ailenin mutluluğu için söylenen bir dilektir. Anadolu'da ocağın yanması mutluluk ve bereketli bir yaşamın sembolü olarak kabul edilirken, ocağın sönmesi ise felâket ve talihsizlik işareti olarak görülmüştür.

Ocağına su dökmek ne demek? Ocağına su dökmek kelimesinin anlamı nedir?

Ocağına su dökmek, Türk dilinde bir kişinin ailesinin yok olmasına, evinin barkının dağılmasına veya soyunun kurutulmasına sebep olmak anlamına gelen ağır bir deyimdir. Bu ifade, olumsuz bir durumu veya felaketi sembolik olarak ifade eder.

Ocak ağası ne demek? Ocak ağası kelimesinin anlamı nedir?

Ocak ağası, Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeniçeri Ocağı'nın en üst düzey komutanı olan yeniçeri ağasını ifade eder. Bu unvan, ocaktaki en yetkili zabiti temsil eder ve Yeniçeri Ocağı'nın idari yapısında merkezi bir rol oynar. Tarihsel bağlamda ocak ağası, padişaha bağlı kapıkulu askerlerinin yönetiminden sorumludur.

Ocak anası ne demek? Ocak anası kelimesinin anlamı nedir?

Ocak anası, Türk halk kültüründe masallar ve efsanelerde geçen, ocağı koruduğuna inanılan ve genellikle kötü niyetli bir karakter olarak tasvir edilen mitolojik bir figürdür. Kelime, hem ateş yakılan fiziksel bir mekan anlamında "ocak" ile hem de bu ocağın bekçisi olarak düşünülen "ana" kavramının birleşiminden oluşmaktadır.

Ocakayı ne demek? Ocakayı kelimesinin anlamı nedir?

Ocakayı, geleneksel Türk dilinde ocak ayını ifade eden bir kelimedir ve kışın en soğuk döneminde evde sıcaklık sağlayan fırın veya soba anlamından türemiştir. Bu terim, özellikle halk arasında yılbaşından sonraki dönemi tanımlamak için kullanılır ve sıcak yuvanın simgesi olarak öne çıkar.

Temkin ne demek?

Temkin, bir işin sonucunu ve olası risklerini önceden düşünerek ölçülü, ağırbaşlı ve önlemli davranma hâlini ifade eden bir kavramdır. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre temkin, “bir işin sonunu düşünerek ölçülü, önlemli davranma” olarak tanımlanır.

Müstehap ne demek?

Müstehap, İslam dininde yapılması hâlinde kişinin sevap kazandığı, ancak yapılmaması durumunda herhangi bir günah veya sorumluluk doğmayan eylemleri ifade eden fıkıh terimidir. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “sevap” olarak da tanımlanan müstehap, “sevilen, beğenilen” anlamına gelir. “Mendub” ve “edeb” kelimeleri de aynı anlamda kullanılmaktadır.

Adonik ne demek?

"Adonik" terimi, kökenini Antik Yunan mitolojisindeki güzellik ve gençlik tanrısı Adonis'ten alan, çok katmanlı bir kavramdır. Temelde iki ana anlamda kullanılır: mitolojik bağlamda Adonis figürüyle ilgili olan ve edebiyat bilimi bağlamında belirli bir şiir ölçüsünü (Adonik dize veya Adoneus) ifade eden terimdir. Ayrıca, bazı kültürel ve dilsel bağlamlarda "Adonik" bir sıfat olarak "olağanüstü güzelliğe sahip" veya "Adonis ile ilgili" anlamlarını da taşıyabilir.

Ocak beytülmalcisi ne demek? Ocak beytülmalcisi kelimesinin anlamı nedir?

Ocak beytülmalcisi, Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeniçeri Ocağı'nın mali işlerini yöneten ve beytülmâl kaynaklarını idare eden görevliyi ifade eder. Bu unvan, ocak kaynaklarının muhafazasından sorumlu olan kişiyi tanımlar ve Yeniçeri teşkilatının ekonomik yapısında kritik bir rol oynar.

Ocak boşaltıcısı ne demek? Ocak boşaltıcısı kelimesinin anlamı nedir?

Ocak boşaltıcısı, endüstriyel alanlarda kullanılan ve coke ram olarak da bilinen bir makine ya da cihazdır. Bu terim, özellikle sanayi sektöründe metalurji ve enerji üretim tesislerinde karşılaşılan bir kavramdır.

Ocak çekirgesi ne demek? Ocak çekirgesi kelimesinin anlamı nedir?

Ocak çekirgesi, ev içinde yaşayan, sıcak ortamları seven ve karakteristik "cır cır" sesi çıkaran bir böcek türüdür. Bilimsel adı Acheta domesticus olan bu böcek, çekirgeye benzemesinden dolayı ocak çekirgesi adıyla anılmakta, aynı zamanda ev cırcırı, cırcır veya cirlak olarak da bilinmektedir.

Ocak erkânı ne demek? Ocak erkânı kelimesinin anlamı nedir?

Ocak erkânı, Alevilik geleneğinde dede ve taliplerin bir araya gelerek gerçekleştirdikleri ritüel ve merasimler bütünüdür.[3] Bu kavram, Alevi yolunun temel kurallarını, inanç ilkelerini ve toplumsal düzeni sürdüren kutsal işlemleri ifade eder.

Zabıt kâtipliği ne demek? Zabıt kâtipliği kelimesinin anlamı nedir?

Zabıt kâtipliği, Adalet Bakanlığı tarafından taşra ve merkez teşkilatında görevlendirilmek üzere atanan yardımcı yargı personelidir. Adliyelerde, mahkemelerde, savcılıklarda, bölge idare ve iş mahkemelerinde, seçim kurullarında ve icra dairelerinde çalışan, kalem işleri, yazışma ve dosyalama gibi görevleri yerine getirmekle yükümlü kamu memurlarını ifade eder.

Zafer takı ne demek? Zafer takı kelimesinin anlamı nedir?

Zafer takı, zafer kazanan hükümdarların veya büyük askeri başarıların anısına inşa edilen, üzeri tonoz kemerle örtülü geçitler anlamına gelen mimari bir anıttır. Tarihsel olarak Antik Roma'dan gelen bu gelenek, daha sonra Avrupa'da klasik mimariden esinlenerek farklı ülkelerde benzer yapılar inşa edilmesine yol açmıştır.

Notlandırılmak ne demek? Notlandırılmak kelimesinin anlamı nedir?

Notlandırılmak, bir metne, belgeye veya çalışmaya not eklenmesi, işaretlenmesi veya değerlendirme puanı verilmesi işlemidir. Bu kelime, genellikle akademik, resmi veya edebi bağlamlarda kullanılan pasif bir fiil formudur ve notlandırma sürecinin nesnesini ifade eder.

Abartısız ne demek?

Abartısız kelimesi, dilimizde sıklıkla kullanılan, anlamı bakımından doğal ve ölçülü bir anlatımı ifade eden bir terimdir. Bu makalede "abartısız" kelimesinin kökeni, tarihsel süreçteki kullanımı, anlamı ve farklı dillerdeki karşılıkları üzerinde durulacak

Arış ne demek? Arış kelimesinin anlamı?

Arış kelimesi, Türkçede farklı anlamlarda kullanılabilen eski bir sözcüktür. TDK’deki tanımları göz önüne alındığında, hem insan anatomisine hem de çeşitli araç-gereç ve dokuma terimlerine işaret eder.

Arıtıcı ne demek? Arıtıcının anlamı nedir?

"Arıtıcı" kelimesi, temizlik ve saflaştırma işleviyle öne çıkan bir sözcüktür. Gerek kimya, gerek su arıtma sistemleri, gerekse temizlik ürünleri alanında sıklıkla kullanılan bir terimdir. Bu makalede "arıtıcı" kelimesinin anlamı, kökeni, kullanım alanları ve farklı dillerdeki karşılıkları üzerinde duracağız.

Arıtıcılık ne demek?

Arıtıcılık, genel anlamda bir şeyi arıtma, temizleme veya saflaştırma eylemiyle ilgili bir meslek, beceri ya da faaliyet alanını ifade eder. Bu kavram, temizlik, saflaştırma ve filtreleme süreçlerinde kullanılan arıtma tekniklerinin uygulandığı alanları kapsar. Su arıtma, hava arıtma ve kimyasal temizleme işlemleri gibi birçok endüstride arıtıcılık önemli bir yer tutar.

Arıtım ne demek?

Arıtım, özellikle petrol, yağ gibi maddelerin arıtılması, saflaştırılması ya da işlenmesi işlemini ifade eden bir terimdir. Bu terim, enerji ve endüstriyel üretim süreçlerinde önemli bir yere sahiptir. Arıtım işlemi, maddelerin ham halinden temizlenerek ya da işlenerek saf ve kullanılabilir hale getirilmesini amaçlar

Arifane kelimesi ne demek?

Arifane kelimesi, Türkçede "arif" olan kişiye uygun bir şekilde, bilgece anlamında kullanılan bir terimdir. Bunun yanı sıra, özellikle kültürel ve sosyal bağlamda yiyeceği ortaklaşa sağlanan toplantılar için de kullanılan bir anlamı vardır. Arif olana yakışacak yolda, biçimde: Bilge kişilere, ariflere uygun şekilde, bilgelik dolu bir tavırla yapılan iş ya da davranış. Yiyeceği ortaklaşa sağlanan toplantı: Katılımcıların yiyecekleri ortaklaşa getirdikleri veya masrafları paylaştıkları toplu buluşmalar, özellikle sosyal ve kültürel etkinliklerde kullanılır.

Zahme ne demek? Zahme kelimesinin anlamı nedir?

Zahme, Osmanlı Türkçesi'nde vurma, darbe anlamına gelen bir kelimedir ve aynı zamanda yara, ceriha ile çeşitli müzik aletlerinde kullanılan vurma araçlarını ifade eder. Sözlüklerdeki tanımlarına göre, zahme kelimesi günlük dilde pek rastlanmasa da eski metinlerde ve geleneksel müzik terimlerinde önemli bir yere sahiptir.

Zalimleşebilme ne demek? Zalimleşebilme kelimesinin anlamı nedir?

Zalimleşebilme, bir kişinin veya grubun zalim duruma gelme, acımasızlaşma potansiyelini ifade eden bir isimdir. Türk Dil Kurumu'na göre zalimleşmek fiilinden türeyen bu kavram, bireylerin belirli koşullar altında merhametsiz ve haksız bir tutuma kayabilme kapasitesini tanımlar.

Ocak bezirgânı ne demek? Ocak bezirgânı kelimesinin anlamı nedir?

Ocak bezirgânı, Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeniçeri Ocağı'nın mali işlerini yürüten, genellikle gayrimüslim tüccarlardan oluşan özel bir tüccar grubunu ifade eder. Bu terim, ocakla doğrudan ticaret yapan ve sarraf olarak bilinen kişileri tanımlar. Tarih boyunca önemli ekonomik roller üstlenmişlerdir.

Ocak halkı ne demek? Ocak halkı kelimesinin anlamı nedir?

Ocak halkı, Türk kültüründe belirli geleneksel uygulamaları nesilden nesile aktaran, genellikle şifa ritüelleri veya dini soylarla bağlantılı ailelere ve bu aile mensuplarına verilen isimdir. Bu kavram, ocak kavramının genişlemiş hali olarak, halk hekimliği ve manevi liderlik rollerini üstlenen toplulukları ifade eder. Kökeni eski Türk inançlarına dayanır ve günümüzde de bazı bölgelerde yaşamaya devam eder.

Ocak kâtibi ne demek? Ocak kâtibi kelimesinin anlamı nedir?

“Ocak kâtibi”, Osmanlı Devleti’nde özellikle Yeniçeri Ocağı gibi askerî ocakların bürokratik işlemlerinden sorumlu, ocağa bağlı askerlerin (ocaklıların) künye, maaş, izin ve atama gibi kayıtlarını tutan bağımsız bir kalemin şefine verilen unvandır.

Defakto ne demek? Defakto kelimesinin anlamı nedir?

Defakto, Latince kökenli bir terim olup, "fiilen", "gerçekte", "uygulamada" anlamlarına gelir. Hukuk, siyaset ve günlük dilde yaygın olarak kullanılan bu terim, bir şeyin resmi olarak tanınmasa da gerçekte var olduğunu veya gerçekleştiğini ifade eder. Bu makalede, de facto teriminin anlamı, kökeni, kullanım alanları ve örnek cümlelerle nasıl kullanıldığı üzerinde duracağız.

Arioso ne demek? Arioso ne anlama gelir?

Arioso, İtalyanca kökenli bir kelime olup, "şarkıya benzer" veya "aria tarzında" anlamına gelir. Müzikte arioso, dramatik ve lirik bir anlatım gücüne sahip, çoğunlukla ağırbaşlı bir havaya sahip olan eser veya pasajları tanımlar. Aria ile resitatif arasında bir üslup olarak kabul edilir; ne tamamen bir şarkı kadar süslü ve melodiktir, ne de resitatif kadar konuşma tarzındadır.

Otist ne demek? Otist kelimesinin anlamı nedir?

Otist kelimesi, psikolojik sorunları olan ve içine kapanık kişileri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Günümüzde, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireyleri ifade etmek amacıyla da kullanılmaktadır.

Zalimleşebilmek ne demek? Zalimleşebilmek kelimesinin anlamı nedir?

“Zalimleşebilmek”, bir kişinin, grubun veya sistemin zaman içinde zalim bir duruma gelme ihtimalinin, potansiyelinin veya imkânının bulunduğunu ifade eden bir fiildir.

Delk ne demek? Delk kelimesinin anlamı nedir?

Delk kelimesi, Türkçede "ovma, ovuşturma" anlamına gelir ve genellikle fiziksel bir hareketi tanımlamak için kullanılır. Bu makalede delk kelimesinin anlamını, kökenini, kullanım alanlarını ve tarihsel bağlamda nasıl kullanıldığını inceleyeceğiz. Ayrıca bu kelimenin kullanıldığı örnek cümlelerle konuyu daha anlaşılır hale getireceğiz.

Demincek ne demek? Demincek kelimesinin anlamı nedir?

Demincek, Türkçede çok sık kullanılan bir kelime olmasa da, anlam olarak "az önce", "biraz önce" anlamına gelir. Zaman diliminde çok kısa bir süre önce gerçekleşmiş bir durumu ya da olayı ifade eder. Bu kelime, günlük konuşma dilinde geçmişe yönelik bir zamanı belirtirken kullanılır.

Zaaf duymak ne demek? Zaaf duymak deyiminin anlamı nedir?

“Zaaf duymak”, bir şeye veya bir kimseye karşı aşırı hoşgörü, düşkünlük veya direnememe hâli olarak tanımlanan bir duygu veya eğilimi hissetmek anlamına gelir. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre bu deyim, “bir şeye karşı zayıflık hissetmek” olarak açıklanmaktadır. Günlük dilde daha çok olumsuz bir bağımlılık veya kontrol kaybı bağlamında kullanılsa da, klasik edebiyat örneklerinde şefkat ve merhamet gibi daha olumlu duyguların aşırılığını ifade etmek için de karşımıza çıkar.

Zalimleşme ne demek? Zalimleşme kelimesinin anlamı nedir?

“Zalimleşme”, bir kişinin, grubun veya sistemin zaman içinde acımasız, merhametsiz ve haksız davranışlar sergiler hale gelmesi durumunu ifade eden bir isimdir. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “zalimleşmek” fiilinden türetilen bu kavram, kişilik bozulmasından toplumsal yozlaşmaya, otoriter rejimlerden savaş psikolojisine kadar geniş bir yelpazede, bir varlığın zalim nitelikleri kazanma sürecini anlatır.

Akademi ne demek? Akademi nedir?

Akademi kelimesi, tarihsel olarak Antik Yunan’a kadar dayanmaktadır. İlk akademi, ünlü filozof Platon’un M.Ö. 387 yılında Atina’da kurduğu Platon Akademisi’dir. Platon, filozoflar, bilginler ve öğrenciler için bir düşünce merkezi kurarak, dönemin bilimsel ve felsefi düşüncelerinin gelişmesine büyük katkıda bulunmuştur. Bu akademi, Platon’un takipçileriyle birlikte felsefe, bilim ve matematik üzerine çalışmalar yürüttüğü bir okuldur. Akademi terimi o dönemde, özellikle bilimin, sanatın ve düşüncenin sistematik olarak ele alındığı kurumları ifade etmek için kullanılırdı.

Akademici ne demek? Akademici nedir?

Sanat ve kültür dünyasında sıkça kullanılan akademici terimi, belirli bir sanat tarzına veya tekniğine sıkı sıkıya bağlı kalan, genellikle akademik kurallar çerçevesinde çalışan sanatçıları ifade eder. Türk Dil Kurumu (TDK) bu kelimeyi "kurallara bağlı resim ve heykel çalışması yapan kişi veya sanatçı" olarak tanımlar.

Akademicilik ne demek? Akademicilik nedir?

Akademicilik, sanatta kurallar çerçevesinde çalışma anlamına gelir ve özellikle resim ve heykel çalışmalarında geleneksel tekniklere ve kurallara bağlı kalmayı ifade eder. Türk Dil Kurumu (TDK) bu terimi "resim veya heykel çalışmasında kurallara bağlılık" olarak tanımlar.

Akademik ne demek? Akademik kelimesinin anlamı nedir?

Akademik, genel anlamda akademi ile ilgili olan veya bilimsel niteliği bulunan bir kavramdır. Türk Dil Kurumu (TDK) bu kelimeyi iki ana anlamda tanımlar: Akademi ile ilgili. Bilimsel niteliği olan. Akademik, ilk anlamı itibariyle doğrudan akademi ile ilgili konuları ifade eder. Akademiler, tarih boyunca bilimsel, sanatsal ve entelektüel bilgi birikiminin merkezleri olmuş kurumlardır. Bu bağlamda akademik kelimesi, akademik çalışmalar, akademik kariyer veya akademik disiplinler gibi kavramlarla ilişkilendirilir. Üniversiteler ve yükseköğretim kurumlarında yapılan tüm bilimsel faaliyetler de akademik çerçevede değerlendirilir.

Akademisyen nedir? Akademisyen ne demek?

Akademisyen, genellikle üniversite ve yükseköğretim kurumlarında akademi üyesi olarak görev yapan, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetlerinde bulunan kişidir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre akademisyen, "akademi üyesi" anlamına gelir. Bu yazıda, akademisyen kavramının anlamını, görevlerini, akademik dünyadaki yerini ve akademik kariyerin aşamalarını ele alacağız.

Akağaç nedir? Akağaç ne demek?

Akağaç, gürgengiller familyasından, kerestesiyle öne çıkan, beyaz kabuklu bir ağaç türüdür. Bilimsel adı Betula alba olan bu ağaç, özellikle dayanıklı kerestesi ve estetik görünümü nedeniyle birçok farklı alanda kullanılmaktadır. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre akağaç, "gürgengillerin, kerestesinden yararlanılan beyaz kabuklu bir türü" olarak tanımlanır.

Akait ne demek? Akait kelimesinin anlamı nedir?

Akait, bir dinin temel inançlarını ve tapınma kurallarını kapsayan, öğrenilmesi gereken inançların tümünü ifade eden bir terimdir. Aynı zamanda bu inançları ve dini esasları açıklayan kitaplara da akait denir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre, akait, "bir dinin öğrenilmesi gereken inançlarının ve tapınma kurallarının tümü veya bunları toplayan kitap" olarak tanımlanır.

Konular

Popüler Bilgiler